ΑΙΜΟΡΡΟΪΔΕΣ

αιμορροιδεσ30Λίγα στοιχεία από την ανατομία και τη φυσιολογία του πρωκτού.

ΑΙΜΟΡΡΟΪΔΕΣ

Η κυκλοφορία του αίματος στο πρωκτικό σωλήνα γίνεται  με τις τρεις αιμορροΐδικές αρτηρίες και φλέβες, ήτοι: την άνω, μέση και κάτω αιμορροΐδική.

Οι αρτηρίες και οι φλέβες στην περιοχή του πρωκτού, μαζί με τις  αρτηριοφλεβικές αναστομώσεις, σχηματίζουν το έσω και το έξω αιμορροϊδικό πλέγμα, που είναι τοποθετημένα κυκλοτερώς στον πρωκτικό σωλήνα. Τα δύο αυτά πλέγματα διαχωρίζονται από την οδοντωτή γραμμή και έχουν αγγειακή επικοινωνία. Είναι δε στερεά καθηλωμένα στο τοίχωμα του πρωκτού με τους στηρικτικούς συνδέσμους και δεν μετακινούνται από τη θέση τους.

Το έσω αιμορροϊδικό πλέγμα καλύπτεται από βλεννογόνο που έχει χρώμα σαν δαμάσκηνο. Συλλέγει το αίμα από το ανώτερο τμήμα του πρωκτικού σωλήνα και εκβάλλει στην άνω αιμορροΐδική φλέβα, η οποία στη συνέχεια εκβάλλει στην κάτω μεσεντέριο και αυτή καταλήγει στην πυλαία φλέβα. Το φυσιολογικό έσω αιμορροϊδικό πλέγμα με την πρωκτοσκόπηση φαίνεται σαν επιμήκη πρωκτικά επάρματα, κατά την 3η, 7η και 11η ώρα του πρωκτού.

Το έξω αιμορροϊδικό πλέγμα παροχετεύει το αίμα από τη περιοχή του πρωκτού κάτω από την οδοντωτή γραμμή και εκβάλλει στην έσω λαγόνιο φλέβα, διαμέσου της αιδοιϊκής.

Τα αιμορροϊδικά πλέγματα είναι γεμάτα με αίμα και συμβάλλουν κατά 15–20% στην πίεση ηρεμίας του πρωκτού. Θεωρούνται μέρος του σφιγκτηριακού συστήματος και συμβάλλουν στη σταθερή και πλήρη έμφραξη του πρωκτού.  Η λειτουργία αυτή επιτυγχάνεται με τη μαλακή και ελαστική σύσταση του αγγειακού ιστού, η οποία τους επιτρέπει να αυξομειώνουν το μέγεθος μέσα στον πρωκτικό σωλήνα, ανάλογα με την ποσότητα του αίματος που περιέχουν.

Σε κάθε αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης (π.χ. βήχας, σφίξιμο, άρση βαρών, σκύψιμο), εμποδίζεται η απαγωγή του αίματος από τα αιμορροϊδικά πλέγματα, οπότε αυτά διογκώνονται. Μόλις υποχωρήσει η ενδοκοιλιακή πίεση, αυτομάτως αποκαθίσταται η ροή του αίματος και επανέρχονται στο αρχικό τους μέγεθος. Με την αυξομείωση αυτή τα αιμορροΐδικά πλέγματα βοηθούν στην ερμητική σύγκλειση του πρωκτικού σωλήνα και συμβάλλουν στο μηχανισμό της εγκράτειας, δηλαδή στην απόλυτη στεγανότητα του πρωκτού για τα στερεά, τα υγρά και τα αέρια.

Το τελευταίο τμήμα του εντέρου, πάνω από τον πρωκτό, ονομάζεται ορθό και σ’ αυτό αποθηκεύονται τα κόπρανα προτού να αποβληθούν από τον οργανισμό με τη λειτουργία της αφόδευσης. Για να είναι εφικτή η αποβολή των κοπράνων θα πρέπει να χαλαρώσει ο σφιγκτήρας του πρωκτού. Κατά την αφόδευση το αιμορροϊδικό πλέγμα αδειάζει από το αίμα επειδή χαλαρώνει ο σφιγκτήρας και ξαναγεμίζει μετά το πέρας της. Με την λειτουργία αυτή τα αγγειακά αιμορροΐδικά πλέγματα δρουν σαν προστατευτικά μαξιλάρια και προστατεύουν τους μύες του πρωκτικού σφιγκτήρα και δεν τραυματίζονται κατά τη δίοδο των κοπράνων.